vim en vi uitleg voor beginners + cheatsheet
Vi en Vim zijn de standaard teksteditors op Linux-servers — en daarmee op elk Red Hat en Kubernetes examen. Je hebt geen GUI, geen nano, geen VSCode. Je moet vi kunnen gebruiken. Dit artikel legt het uit in 5 minuten.
Het belangrijkste concept: modi
Vim werkt met modi — en dat is het enige wat je echt moet begrijpen. In andere editors typ je gewoon tekst. In Vim moet je eerst de juiste modus activeren.
Er zijn drie modi die je nodig hebt:
- Normal mode — de startmodus. Je navigeert en geeft opdrachten. Je kunt NIET typen.
- Insert mode — je typt tekst. Precies zoals je gewend bent.
- Command mode — je voert commando’s uit zoals opslaan en afsluiten.
Vuistregel: als je niet weet in welke modus je zit, druk dan op Esc. Je bent dan altijd in Normal mode.
De enige vijf dingen die je moet kunnen
1. Een bestand openen
vi bestand.yaml
vim bestand.yaml2. Beginnen met typen
Druk op i — je ziet onderaan -- INSERT -- verschijnen. Nu kun je typen.
3. Stoppen met typen
Druk op Esc — je bent terug in Normal mode.
4. Opslaan
Typ : w Enter — dat is het dubbele punt, dan w, dan Enter.
5. Afsluiten
Typ : q Enter — of : q ! Enter als je zonder opslaan wilt afsluiten.
Opslaan én afsluiten tegelijk: : w q Enter
Vim cheatsheet
Modi wisselen
i Invoegen vóór cursor (Insert mode)
a Invoegen na cursor
o Nieuwe regel onder cursor + Insert mode
O Nieuwe regel boven cursor + Insert mode
Esc Terug naar Normal mode (gebruik dit altijd als je vast zit)Opslaan en afsluiten
:w Opslaan
:q Afsluiten (werkt alleen als er geen wijzigingen zijn)
:wq Opslaan en afsluiten
:q! Afsluiten zonder opslaan (wijzigingen weggooien)
:wq! Geforceerd opslaan en afsluitenNavigeren (Normal mode)
h j k l Links, omlaag, omhoog, rechts (of gewoon pijltjestoetsen)
gg Naar begin van bestand
G Naar einde van bestand
:10 Naar regel 10
0 Naar begin van regel
$ Naar einde van regel
w Woord vooruit
b Woord terugTekst bewerken (Normal mode)
dd Verwijder huidige regel 2dd Verwijder 2 regels yy Kopieer huidige regel (yank) p Plak onder cursor P Plak boven cursor u Ongedaan maken (undo) Ctrl+r Opnieuw (redo) x Verwijder karakter onder cursor dw Verwijder woord
Zoeken en vervangen
/zoekterm Zoeken naar woord (Enter om te bevestigen) n Volgende zoekresultaat N Vorige zoekresultaat # Vervangen :%s/oud/nieuw/g Vervang alle voorkomens in het bestand :s/oud/nieuw/g Vervang op huidige regel :%s/oud/nieuw/gc Vervang met bevestiging per geval
Handige instellingen voor het examen
:set number Regelnummers tonen
:set expandtab Tabs omzetten naar spaties (essentieel voor YAML!)
:set tabstop=2 Tab = 2 spaties
:set shiftwidth=2 Inspringing = 2 spaties
:syntax on Syntaxkleuring inschakelenTip voor YAML en Ansible: stel altijd
:set expandtaben:set tabstop=2in voordat je een playbook of YAML-bestand bewerkt. YAML accepteert geen echte tabs — alleen spaties. Dit is de meest voorkomende oorzaak van YAML-fouten.
Visuele selectie (kopiëren van meerdere regels)
V Selecteer hele regels (Visual Line mode) j/k Selectie uitbreiden omlaag/omhoog y Geselecteerde regels kopiëren d Geselecteerde regels verwijderen p Plakken
De meest voorkomende paniekmoment — en de oplossing
Probleem: je hebt per ongeluk iets getypt, je weet niet meer in welke modus je zit, alles ziet er raar uit.
Oplossing: druk meerdere keren op Esc totdat je zeker weet dat je in Normal mode bent. Typ dan u om wijzigingen ongedaan te maken, of :q! om zonder opslaan te sluiten.
Probleem: je wilt afsluiten maar krijgt een foutmelding.
Oplossing: gebruik :q! (met uitroepteken) om geforceerd af te sluiten zonder opslaan.
Oefenen in 10 minuten
- Open een terminal en typ
vim oefening.txt - Druk op i en typ een paar regels tekst
- Druk op Esc
- Navigeer met de pijltjestoetsen of h j k l
- Typ dd om een regel te verwijderen
- Typ u om dat ongedaan te maken
- Typ :wq om op te slaan en af te sluiten
Na 10 minuten oefenen beheers je 90% van wat je op het examen nodig hebt.